Pasen is een belangrijk christelijk feest dat twee dagen duurt en altijd wordt gevierd op zondag en maandag. Deze dagen worden ook wel Eerste en Tweede Paasdag genoemd. Pasen valt tussen 22 maart en 25 april, afhankelijk van de maanstand. Eerste Paasdag is de zondag na de eerste volle maan in de lente, die ingaat op 21 maart. Tijdens Pasen wordt door christenen gevierd dat Jezus uit de dood is opgestaan. Er wordt ook wel verwezen naar de opstanding of verrijzing van Jezus. Dit gebeurde op de derde dag na zijn kruising, waarschijnlijk tussen het jaar 26 en 36. Op de vrijdag voor Pasen, Goede Vrijdag, herdenken christenen het lijden en de kruisdood van Jezus. De donderdag voor Pasen wordt Witte Donderdag genoemd.

Pasen vindt zijn oorsprong in het Joodse Pesach of Pascha, dat nauw verbonden is met de uittocht uit Egypte. In het Bijbelboek Exodus wordt verteld dat de viering en herdenking van de uittocht al de avond voor de uittocht ingesteld is. Tijdens Pesach worden ook de grote daden van God aan het volk van Israel herdacht. Vergelijkbaar is het herdenken van Jezus tijdens Pasen, als zoon van God en Verlosser. Jezus wordt vaak ook gezien als het Paaslam, een offer aan God. In het verleden vielen de feesten Pascha en Pasen op dezelfde dag. Dat het christelijk feest wordt gevierd op de zondag na de eerste volle maan is ingesteld in 325 tijdens het concilie van Nicea. Pasen wordt door velen ook gezien als een lentefeest. Een lentefeest is vaak bedoeld om een godin van de vruchtbaarheid te eren.

Pasen is niet langer alleen een christelijk feest. Er zijn veel non-religieuze culturele elementen aan het feest toegevoegd. Zo associëren veel mensen Pasen met de paashaas en paaseieren. Beide zijn heidense symbolen voor nieuw leven en vruchtbaarheid. De paashaas brengt en verstopt kippeneieren of chocolade eieren. Een ander gebruik is het beschilderen van gekookte eieren, die vaak gebruikt worden als paasontbijt. In België en Frankrijk kennen ze geen paashaas, maar paasklokken. Het is traditie dat de Paus in Rome op Eerste Paasdag een toespraak houdt. Hij geeft dan zegen, ofwel Urbi et orbi, en brengt in meer dan zestig verschillende talen zijn paasgroet.

Het Thaise Nieuwjaar Songkran wordt gevierd op 13 april. De Thaise bevolking maakt dan Boeddhabeelden schoon in feestelijke ceremonies en jongeren tonen hun respect aan monniken en oudere mensen door op bezoek te gaan. Aan het einde van Songkran, gooien Thaise mensen op straat emmers water op elkaar. Toeristen zijn populaire slachtoffers tijdens deze gebeurtenis.

Bijzonder aangenaam en gezellig is het feest Loy Krathong dat plaatsvindt rond het einde van oktober. Deze viering is afkomstig van een oude traditie en geloof. De rivieren zijn wild na de moesson tussen junien oktober en zij bedreigen het leven en bezittingen van rijstboeren. Om overstromingen te voorkomen, en ook het danken van de regen die een goede rijst oogst belooft, offeren mensen goederen aan de goden.

Tijdens Loy Krathong worden rivieren, vijvers, zeeën en kreken gevormd in tuinen van het licht. De Thaise bevolking is feestelijk gekleed en komen samen met elkaar. Boten zijn gemaakt van bananen bladeren en gevormd in de vorm van lotus, deze zijn bedoeld om te blijven drijven. De boten zijn uitgebreid versierd met bloemen, wierook, brandende kaarsen, munten, levensmiddelen en persoonlijke bezittingen.

Datums Thaise feesten en festivals,

In februari ‘Makha Puja’. Religieuze mensen komen samen naar de tempels voor een processie van het licht.
In april de ‘Dag van de Chakri’. Ter nagedachtenis van de inhuldiging van de eerste koning van de Chakri-dynastie, Rama I.
In mei ‘Visakha Buja’. Het belangrijkste feest van het boeddhisme. Thaise mensen vieren de geboorte en de sterfdag van Boeddha.
In juli bij volle maan ‘Asanha Buja’. Jaarlijkse herdenking van de eerste lezing van Boeddha dat de vastentijd van drie maanden voor de monniken begint.
23 oktober De verjaardag van de koning Bhumibol. Thaise mensen versieren huizen en tempels met kaarsen. 

De bandleden hadden ieder hun eigen carrière en vormden pas vanaf 1971 samen een groep. Agnetha en Björn trouwden in dat jaar, Frida en Benny legde in 1978 hun huwelijksgeloften af. Hun naam bestaat uit de eerste letters van de namen van de leden van de band.

Agnetha Fältskog uit Zweden, geboren: 5 april 1950
Björn Ulvaeus uit Zweden, geboren: 25 april 1945
Benny Andersson uit Zweden, geboren: 16 december 1946 en
Anni-Frid Lyngstad uit Noorwegen, geboren 15 november 1945.

De popgroep die in de jaren 80 wereldnummers uitbracht als: SOS, Mamma Mia, Gimme gimme gimme, The winner takes it all, Knowing Me Knowing You en Fernando is nog steeds regelmatig te horen op verschillende radiozenders wereldwijd. Ook hun cd’s met die oude nummers worden nog veel verkocht.

In Nederland stond het nummer Dancing Queen uit 1976 wel 20 weken in de top 40, het was hier het populairste nummer van ABBA.

In 1983 is de band uit elkaar gegaan,Agnetha en Björn maakte een eind aan hun huwelijk. Björn en Benny zijn wel blijven samenwerken, de dames gingen verder met een solocarrière. Toch blijven hun liedjes populair. Zo is in 1999 de musical Mama Mia gestart, deze musical staat boordevol liedjes van ABBA, maar heeft wel een eigen verhaal, dat niets met de ABBA leden te maken heeft. De musical is razend populair en hij is in verschillende talen, overal in de wereld opgevoerd. Deze musical heeft een hoog meezing gehalte en laat voor veel bezoekers hun jeugdjaren herleven.

Er is ook een film gemaakt over ABBA. Begin 1977 tijdens hun tournee in Australië, begonnen de opnames van de concerten, dit zou in de film worden verwerkt. In december 1977 was de première van ABBA de movie, het werd een groot filmsucces over heel de wereld.

Er waren plannen om in 2010 een museum te openen over ABBA in Stockholm, maar dat plan is veranderd. Nu is het ABBA museum een mobiele expositie genaamd: ABBAWorld

De wereldpremière van deze expositie was 27 Januari 2010 in London en werd bijgewoond door de bandleden Björn en Anni-Frid. Eind maart trekt de tentoonstelling verder de wereld in.

De band leden hebben voor deze expositie veel persoonlijke spullen afgestaan, zoals gouden platen en kleding. Verspreid over 25 zalen is dit terug te vinden, te midden van muziek, video’s en foto’s. Het is een interactieve tentoonstelling, want fans kunnen zich laten afbeelden op albumhoezen. Ook kunnen ze op het podium staan en meezingen en dansen met hun idolen doormiddel van een 3D ervaring. Er zijn natuurlijk veel informatieve panelen en er is een interactieve ABBA quiz. Verder is er natuurlijk de onvermijdelijke shop met posters, t/shirt enz.

Zijn leven

Hij werd in Leiden in de Weddesteeg geboren als negende kind van molenaar Harmen Gerritsz. Zijn moeder, Neeltje van Zuytbrouck, was een dochter van een welgestelde bakker. Hij ging eerst naar de Latijnse school en vanaf zijn veertiende ging hij naar de universiteit van Leiden. In 1621 ging hij in Leiden in de leer bij historieschilder Jacob van Swanenburgh. In 1625 ging hij naar Amsterdam om het vak verder te leren van Pieter Lastman. Samen met Jan Lievens opende hij een eigen atelier in Leiden. Vanaf 1627 nam bij ook eigen leerlingen aan. Vanaf 1631 werd hij steeds bekender en uiteindelijk besloot hij daarom naar Amsterdam te verhuizen. Hij kocht zich in bij kunsthandelaar Hendrick van Uylenburgh en trouwde met zijn nicht Saskia. Zij gingen in 1639 in de Sint Antoniebreestraat wonen. Het huis is momenteel het museum Het Rembrandthuis.

Na drie overleden kinderen werd Titus geboren in 1641. Saskia stierf kort daarna. Rembrandt nam de weduwe Geertje Dircx uit Ransdorp als verzorgster voor zijn zoon aan. Ze kregen echter ruzie en hij kreeg het voor elkaar dat zij enkele jaren in het spinhuis in Gouda werd opgesloten. Zij werd opgevolgd door Hendrickje Stoffels, die in 1654 een dochter van Rembrandt kreeg, Cornelia. Rembrandt leefde echter jarenlang boven zijn stand en in 1658 werd zijn faillissement aangevraagd.

Na het faillissement ging hij in een huurhuis aan de Rozengracht wonen. Hendrickje en Titus werden gezamenlijk eigenaar van de schilder- en kunsthandel, zodat Rembrandt door kon gaan met schilderen. Hendrickje en Titus stierven in respectievelijk 1663 en 1668. Rembrandt zelf overleed op 4 oktober 1669 en werd begraven in de Westerkerk.

Werk en Stijl

Rembrandt wist in zijn werken twee technieken, wild en fijn schilderen, te combineren. Door zijn goede techniek was hij in staat een schilderij gelijk ruw op het doek te zetten. De meeste schilders maakten eerst een ondertekening in houtskool. Hij maakte ook meer dan anderen gebruik van een dikke onderschildering, die hij overschilderde met doorzichtige verf met een glaceertechniek. Tenslotte gebruikte hij ook de frottistechniek. De bijna droge verf bleef niet overal zitten en leverde een soort spikkels op.

Het werk van Rembrandt kent verschillende periodes, waarin hij van stijl veranderde. De eerste is zijn Leidse periode (1625-1631), waarin zijn schilderijen klein waren maar wel rijke details hadden. Hij gebruikte vooral allegorische en religieuze thema’s. Tussen 1632 en 1636 verbleef hij in Amsterdam en maakte hij vooral grote schilderijen met felle kleuren en dramatische thema’s. Ook maakte hij in deze periode veel portretten. In de jaren daarna maakte hij vooral veel landschappen, waarin de dreiging van de natuur naar voren kwam. Vanaf ongeveer 1640 werd zijn werk soberder. De schilderijen werden weer wat kleiner en vertoonden vaak Bijbelse taferelen. Een uitzondering hierop wordt gevormd door De Nachtwacht. Vanaf 1650 werden de schilderijen weer groter met felle kleuren. De nadruk lag op intieme portretachtige taferelen. In zijn laatste jaren schilderde hij vooral veel zelfportretten.

Bronnen

Rickets, M. (2006). Rembrandt. Lisse: Rebo Publishers.
Williams, H.L. (2009). Rembrandt. London: British Museum Press.

Geschiedenis

De lijnen van Nazca worden voor het eerst in de literatuur genoemd in 1547. Toen bezocht de ontdekkingsreiziger Cieza van Leon het gebied en maakte vermelding van de lijnen. Maria Reiche en Paul Kosok, wiskundigen, ontwikkelden een hypothese over mogelijke astronomische betekenissen van de lijnen en figuren. Maria Reiche heeft veel bijgedragen aan de bescherming van de lijnen. Archeologen Erindel en Isla deden meer dan 650 opgravingen bij hun veldonderzoek en ontwikkelden hun eigen theorie. Rond de gegraven lijnen vonden zij kleine kuilen met landbouwproducten en dieren. Ze stelden dat het rituele kanalen waren om eventuele regenval te vervoeren. Er werd geen afvoerpunt gevonden van de kanalen en ook het waarom bleef een raadsel. Daarnaast valt er maar enkele millimeters regen per jaar. Deze theorie is dus nogal omstreden gebleken. Een andere omstreden theorie is die van Erich von Däniken dat buitenaardse wezens de lijnen zouden hebben gemaakt of op zijn minst de indianen zouden hebben geholpen. Nog een andere theorie benadrukt de spirituele betekenis van de lijnen.

De lijnen lijken op eenvoudige ploegvoren. Het oppervlak van de pampa heeft een laag donkerrode grind. De kleur is een gevolg van de oxidatie. Direct daaronder zit een laag met heldergele kiezels. De bovenste laag is weggehaald en er zijn stokken gebruikt om het verloop van de lijnen aan te geven. De stenen die zijn weggehaald liggen nu nog opgestapeld bij de figuren. De breedte van de lijnen varieert van veertig tot honderdtien centimeter.

Figuren

De tekeningen en lijnen vormen geometrische figuren, meanders, dieren, doolhoven en nog een aantal andere vormen. Het duidelijkste zijn de tekeningen van de dieren: vogels (zoals condors, kolibries, meeuwen, papegaaien, pelikanen), aap, spin, slak, leguaan, hagedis, slang, hond, lama en een orka. Tussen de tekeningen staan veel spiralen en rechte lijnen. De meeste figuren zijn op de vlakke meseta gemaakt. De rest bevindt zich op de hellingen. Deze laatste figuren stellen mannen voor omringd door rechte lijnen.
De lijnen en figuren bestrijken een gebied tot 800 vierkante kilometer. De langste lijnen zijn wel tot 275 meter lang. De lijnen en figuren zijn het beste zichtbaar in de schemer en vanuit de lucht. De mensen die de lijnen hebben gemaakt, bleken over veel geometrische kennis te beschikken. Tot op heden is niet bekend wat het doel van de lijnen is geweest.

Bronnen

Aveni, A.F. (2000). Nazca: eight wonder of the world? London: British Museum Press.
Silverman, H., & Proulx, D.A. (2002). The Nasca. Maulden and Oxford: Blackwell Publishers.

Spanningen in Salem

In de zeventiende eeuw had de bevolking van Salem het niet gemakkelijk. Zij kwamen vooral uit Europa en waren pioniers die hun bestaan wilden opbouwen in een voor hen onbekende wildernis. Er waren dan ook geregeld botsingen en spanningen tussen de pioniers en de oorsponkelijke bevolking. Zij zagen elkaar als een bedreiging. Maar ook onderling was er vaak sprake van ruzies over grond en eigendommen. De bevolking was erg arm en omdat er sprake was van een gesloten gemeenschap, was de sociale controle erg groot. Men wist veel van elkaar en kon dus niet zomaar iets ondernemen. De gemeenschap hing grotendeels het Puriteinse geloof aan, waarbij er strenge regels waren voor gedrag. Er was geen plaats voor losbandigheden; ook amusement werd als iets van de duivel gezien. De duivel werd gevreesd, waardoor er veel bijgeloof was. Het geloof werd ook vaak als middel voor onderdrukking gebruikt.

Aanleiding

De predikant, Parrish, has een slavin meegenomen, die van Barbados afkomstig was: Tituba Boyer. Elizabeth Parrish, van negen jaar oud, en haar nichtje Abigail Williams, van elf jaar oud, hadden stiekem contact met Tituba. Tituba vertelde in de winter van 1692 verhalen over haar leven op Barbados, waarbij ook het onderwerp toverij veelvuldig aan bod kwam. Zij begon ook met kleine demonstraties van deze toverij. De meisjes vonden het interessant maar hadden ook erg veel last van schuldgevoelens en spijt, omdat het in strijd was met hun geloof. Hierdoor begonnen ze vreemd gedrag te vertonen. Hun omgeving dacht dat het om zware epileptische aanvallen ging van een onnatuurlijke aard. Zij gilden en maakten vreemde geluiden. Ze gooiden met van alles en nog wat en namen vreemde lichaamshoudingen aan. Ook konden ze een preek niet aanhoren en zeiden met naalden geprikt te worden. De arts van Salem, William Grigs, kon geen verklaring vinden voor de symptomen van de meisjes en stelde vast dat zij behekst waren.

Ondervragingen

Bij de ondervraging van de meisjes beschuldigen zei als eersten Sarah Good, een bedelares, Sarah Osbourne, een demente oude vrouw, en Tituba Boyer. Zij waren makkelijke doelwitten omdat zij anders waren dan de meeste mensen in het dorp. Ze gingen geen van allen naar de kerk en werden op 5 maart 1692 van hekserij beschuldigd. Ze werden naar de gevangenis afgevoerd. Daarna werden nog meer mensen beschuldigd: Rebecca Nurse, Dorcas Good, Abigail Hobbs, Martha Corey, Elizabeth Proctor en John Proctor. De beschuldigingen namen toe en de gevangenissen raakten overvol.

De processen

De processen begonnen eind mei 1692 toen gouverneur Sir Williams Phips aankwam in Salem en een speciale rechtbank opzette. Op 10 juli 1692 begonnen de terechtstellingen. Dit ging door tot 19 oktober 1692. In totaal werden negentien mensen opgehangen, waarvan de meeste oudere arme vrouwen waren. Onder hen waren zes mannen. Een van hen was Giles Corey. Hij wilde niet bekennen en werd bedekt met planken en zware stenen om een bekentenis af te dwingen. Hij stierf na twee dagen zonder te bekennen. De zogenaamde heksen lieten bezittingen achter, die door de overheid in beslag werden genomen en werden geconfisqueerd. Dit betekende materieel gewin voor de overheid. De veroordeelden werden na hun dood geëxcommuniceerd door de kerk. Ze werden na de ophanging in een ondiep graf gegooid en niet fatsoenlijk begraven.

De periode na de processen

Op 3 oktober 1692 werd een artikel over de processen gepubliceerd. Dit veranderde de publieke opinie over het Puriteinse geloof en het bestaande rechtssysteem. De invloed van het Puriteinse geloof nam daarna sterk af en er werd een nieuw rechtssysteem ingesteld. Het duurde nog tot mei 1693 voordat alle mensen die van hekserij beschuldigd waren werden vrijgelaten. Op 17 december 1711 werd een bedrag van 578 pond en 12 shilling beschikbaar gesteld voor de nabestaanden van de veroordeelden en de overlevenden. Tot 1954 was nog steeds niet iedereen vrij gesproken van de beschuldiging van hekserij. Dit tot grote onvrede van de afstammelingen. Pas in dat jaar werd een wet van kracht waarin verklaard werd dat alle mensen die van hekserij beschuldigd en veroordeeld waren vrij van schuld werden bevonden.

Bronnen

Morrison, D.A., & Schultz, N.L. (2005). Salem: place, myth and memory. New England (MA): University Press of New England.
Yolen, J., & Stemple-Yolen, H.E. (2004). The Salem witch trials: an unsolved mystery from history. New York: Simon & Schuster Children’s Publishing.

Geschiedenis

De geschiedenis van het boeddhisme begint in de vijfde eeuw voor Christus en gaat als volgt. Koningin Maya werd door wijze mannen bezocht, die zeiden dat ze zwanger was van een goddelijke zoon die een groot heerser of leraar zou worden. Siddhartha Gautama werd geboren en zij stierf een week later. Koning Suddhodhana was ervan overtuigd dat zijn zoon hem ooit zou opvolgen. Hij werd in luxe opgevoed maar was niet gelukkig. Hij trouwde met een nicht en kreeg een zoon. Tijdens een tochtje buiten het paleis zag hij een asceet die niets bezat. Hijleefde van voedsel en geld dat mensen hem gaven en leek erg gelukkig. Siddhartha verliet het paleis en werd ook een asceet om een antwoord op de vraag te vinden waarom de mensheid zo moest lijden. Toen hij bijna omkwam van de honger besloot hij dat hij zo geen antwoord op de vraag zou vinden. Hij begon te mediteren. Toen hij negenenveertig jaar was kwam het inzicht in de oorzaken van het lijden van de mens en de oplossing daarvoor. Hij was nu een verlicht persoon, een Boeddha, en bereikte Nirwana, een toestand van vreugde en vrede. De rest van zijn leven onderwees hij dit aan andere mensen.

Het boeddhisme

Boeddha stimuleerde interactie tussen geloof en directe empirische waarneming. Zo krijgt men wijsheid om het leven correct te begrijpen en kan men zorgen dat men correct leeft. Alleen geloven maakt blind, omdat alles wordt geloofd en er geen onderscheid tussen waarheid en onwaarheid wordt gemaakt. De basis gaat over het lijden en hoe men er vanaf kan komen, wat wordt beschreven door de vier nobele waarheden. Het juiste begrip van karma kan iemand losmaken uit de cirkel van lijden en wedergeboorte. Men krijgt dan inzicht in de boeddhistische ethiek, zoals de vijf voorschriften, de vier verheven geestestoestanden en de zes perfecties of paramitas. Begrip zorgt dat men naar deze principes handelt en gelukkiger wordt.

De vier nobele waarheden

Het doel van deze waarheden is het krijgen van inzicht in de oorzaak, aanwezigheid, oplossing en overkomen van lijden en ontevredenheid. Zij zijn als volgt:

• Er is lijden en ontevredenheid in het leven
• Er is een oorzaak voor dit lijden: verlangens
• Er is een einde aan het lijden wanneer er een permanent einde kom aan het ontstaan van verlangens door het behalen van bevrijding of verlichting
• Er is een weg die hier naartoe leidt: het achtvoudige pad. Dit pad bestaat uit: juist begrijpen, juiste intenties, juist spreken, juiste handelingen, juist levensonderhoud (beroep), juiste aandacht, juiste inspanning en juiste mentale absorptie. Het wordt ook omschreven als moraliteit (ethisch goed gedrag), Samadhi (meditatie) en wijsheid.

De vijf voorschriften, vier verheven geestestoestanden en tien paramitas

De vijf voorschriften vormen het basisniveau van moraliteit en zijn: niet doden, stelen, liegen, seksueel wangedrag of bedwelmende middelen gebruiken.

De vier verheven geestestoestanden zijn: liefdevolle vriendelijkheid, compassie (mededogen), vreugdevolle appreciatie en gelijkmoedigheid.

De tien paramitas zijn: vrijgevigheid, moreel gedrag, verzaking (afstand doen), wijsheid, energieke inspanning, geduld, vastberadenheid, oprechtheid, vriendelijkheid, en evenwichtigheid.

Karma en wedergeboorte

De wet van karma wil zeggen dat goede acties leiden tot geluk en slechte acties tot lijden en problemen. De resultaten van acties (karma) komen vaak pas na lange tijd, zoals in volgende levens. Als men zijn intentie controleert van een actie, kan men dus negatieve gevolgen voorkomen. Het boeddhisme gaat uit van meerdere levens of wedergeboorte. Er bestaan meerdere bestaansniveaus in het boeddhisme: van goden (die bijna alleen geluk kennen) tot hellewezens (die bijna alleen lijden kennen). Mensen bevinden zich ergens ertussenin. Alleen het bereiken van verlichting zorgt voor het doorbreken van de wedergeboorte.

Het drievoudig juweel en de drie karakteristieken

Dit bestaat uit de Boeddha, de leer of Dhamma en de geestelijke gemeenschap of Sangha. De Boeddha onderwijst de Dhamma aan de Sangha en is zelf ontstaan uit de Dhamma, die altijd aanwezig is. Het begrijpen van de Dhamma leidt tot verlichting. Alles wat bestaat, materieel en geestelijk, heeft drie karakteristieken:

• Anicca: vergankelijkheid en onderhevig aan verandering
• Dukkha: hierdoor kunnen wensen nooit volledig worden vervuld; ze blijven veranderen en dat is pijnlijk.
• Anatta: niemand heeft het als bezit of er controle over. Hierdoor zijn alle dingen zelfloos. Ook de mensen zijn zelfloos en bestaat uit vijf vormen of groepen: vorm (materie en energie), gevoel, perceptie, mentale formaties (gedachten en intenties) en bewustzijn. Alles wordt door zes zintuigen waargenomen: oog, oor, neus, tong, lichaam en geest.

Bronnen

Dijk. A. van. (1999). Over (de) Verlichting: een inleiding tot het boeddhisme voor humanistisch geïnspireerde mensen. Leende: Damon.
Maex, E. (2005). Een kleine inleiding tot het boeddhisme. Arnhem: Lannoo.

Het koloniale tijdperk

Eeuwenlang werden mensen uit Afrika als slaven naar Cuba, Puerto Rico en Hispaniola (tegenwoordig de Dominicaanse Republiek en Haïti) gebracht. Hier kwamen zij in aanraking met voor hen vreemde culturen. Ze vonden hun eigen manieren om te overleven en hun cultuur en tradities te bewaren. Het leven op de plantages was moeilijk en hard onder het Spaanse bewind, maar het heeft wel geleid tot het ontstaan van heilige en culturele instituties, zoals kerken en gemeenschappen. In deze instituties konden de tradities bewaard blijven. Deze gemeenschappen waren echter ook een goede basis voor het bewaren van traditionele muziekstijlen (Morales, 2003).

Aan het einde van de negentiende eeuw kwam er een einde aan de slavernij in het Caribische gebied. De oorlog tussen Spanje en Amerika in 1898 had als gevolg dat Amerika de macht kreeg in dit gebied. De plantages verdwenen langzaam en maakten plaats voor agricultuur. Ook de migratie van en naar de eilanden kwam op gang. Veel mensen kwamen naar Havana en brachten de ritmes en muziek van onder andere de rumba, bomba en merengue met zich mee. De volgende generaties brachten de muziek uiteindelijk naar New York (Morales, 2003).

New York

De vestiging van mensen uit Puerto Rico in New York was al op gang gekomen voor 1898. In 1917 werd de Jones Act aangenomen, waardoor zij Amerikaanse staatsburgers werden. Een van de gevolgen van het staatsburgerschap was dat de mensen uit Puerto Rico gingen samenwerken met Afrikaans Amerikaanse muzikanten. James Reese Europe (181-1919) was de grondlegger van het eerste artiestenbureau voor Afrikaans Amerikaanse muzikanten en de dirigent van de eerste Afrikaans Amerikaanse band die in Carnegie Hall speelde (Morales, 2003).

Tijdens het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog schreef James Reese Europe zich in voor het zwarte regiment van de Nationale Garde van New York. Hij kreeg de opdracht de beste band van het leger te vormen. Daarom reisde hij naar Puerto Rico om aan muzikanten te komen. Een van de achttien mannen die werden gerekruteerd was Rafael Hernandez (1891-1965), die later een van de bekendste componisten van Puerto Rico zou worden. De band van James Reese Europe introduceerde jazz bij het grotere publiek. In New York waren de leden van de band, die uit Puerto Rico kwamen, de eerste die samen met Afrikaans Amerikaanse jazz muzikanten optraden in clubs en theaters. Ook namen zij diverse platen op. Dit alles heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de salsamuziek in New York (Ospina, 1995).

Muziek bij het grotere publiek

Tussen 1900 en 1950 drong deze muziek door in alle mediavormen. De tango verscheen voor het eerst in films en droeg bij aan het beeld van de “Latin lover”. Ook de liedjes stonden onder invloed van de muziek. Tussen de twee wereldoorlogen nam de populariteit erg toe. Amerikaanse toeristen gingen naar Havana en hoorden voor het eerst de nieuwste muziekvormen, zoals de son en de rumba. De bijbehorende dansen werden in Amerika erg populair. De van Spaanse afkomst maar in Havana geboren Xavier Cugat (1900-1990) en zijn orkest werden het huisorkest van het net geopende Waldorf Astoria. Ze speelde tussen 1932 en 1947 een mix van muziekvormen en werden bij een groot publiek bekend. Zij zetten de basis voor de overgang van de son naar de salsa. In 1939 verschenen twee artiesten op het toneel van New York: de Braziliaanse zanger en danser Carmen Miranda (1909-1955) en de in Cuba geboren Desi Arnaz (1917-1986). Cugat, Miranda en Arnaz speelden als eersten in Hollywood musicals. Arnaz speelde samen met Lucille Ball in de komische televisieserie I Love Lucy. In deze show werden de muziek en dansen van de mambo en cha-cha-cha bij het grotere publiek gebracht (Morales, 2003).

De geboorte van salsa

In de jaren zestig van de vorige eeuw werd het platenlabel Alegre opgezet dat gespecialiseerd was in de verschillende soorten muziek. Na de Cubaanse revolutie in 1961 werden de diplomatieke relaties tussen Amerika en Cuba stopgezet, waardoor ook de migratie van en naar Cuba stopte. Na een paar jaar echter werden de grenzen van Amerika voor andere landen opengezet. De migranten uit deze landen brachten ook hun eigen muziekstijlen mee, zoals de merengue uit de Dominicaanse Republiek en de cumbia uit Columbia. In de jaren zeventig van de vorige eeuw werden al deze vormen samengevat onder de noemer salsamuziek. Het platenlabel Fania Records gaf naam aan deze term. Salsamuziek is dus een rijke mix van culturen en ritmes (Morales, 2003).

Bronnen

Morales, E. (2003). The Latin Beat. The Rhythms and Roots of Latin Music from Bossa Nova to Salsa and beyond. Cambridge (MA): Da Capo Press.
Ospina, H. C. (1995). Salsa: Havana Beat – Bronx Beat. London: Latin America Bureau.

Valentijnsdag is vernoemd naar de Heilige Valentijn. Het is niet helemaal duidelijk om welk figuur uit de historie het gaat. Het kan bijvoorbeeld gaan om een bisschop van Terni of een priester in Rome. In 496 riep Paus Gelasius I de datum 14 februari uit tot dag van de Heilige Valentijn. In Nederland wordt de dag echter pas vanaf de jaren ’50 van de vorige eeuw gevierd. Sinds midden jaren ’90 heeft Valentijnsdag in Nederland en België een commercieel karakter. Bedrijven en winkels spelen op deze dag in met vele aanbiedingen. Zij verkopen bijvoorbeeld (beren)knuffeltjes, sieraden en snoepgoed die speciaal voor Valentijnsdag gefabriceerd zijn.

Valentijnsdag is zoals gezegd de dag van de liefde en extra aandacht voor de ander. Geliefden geven elkaar cadeaus als Valentijnskaarten, bloemen, knuffeltjes en bonbons om te laten zien dat ze van de ander houden. Vaak gaan geliefden op Valentijnsdag samen uit eten in chique restaurants. Veel restaurants zorgen daarom ook voor extra sfeer en een speciaal menu op deze dag. Valentijnsdag kent verschillende symbolen die in het teken van de liefde staan. Het belangrijkste symbool is het hart. Veel cadeaus, zoals kussentjes en knuffels, en snoepgoed worden voor Valentijnsdag ook in de vorm van een hart verkocht. Andere symbolen voor de feestdag zijn ringen, rode rozen en duiven. De laatste twee symbolen zijn gebaseerd op Venus, godin van de liefde bij de Romeinen. De rode rozen zijn haar lievelingsbloem en de duif haar lievelingsdier. Haar zoon Cupido wordt ook vaak geassocieerd met Valentijnsdag. Hij zou in het bezit zijn van magische pijlen om mensen verliefd op elkaar te laten worden.

Tegenwoordig wordt er ook nog gedanst, al is dat in veel mindere mate. De zaaltjes horend bij café of bar hebben plaatsgemaakt voor echte dansscholen waarbij je verplicht bent les te nemen. Maar als je die hobbel eenmaal genomen hebt, dan is de gezelligheid zoals die er vroeger was weer helemaal terug.

Het stijldansen van tegenwoordig heeft twee uitersten: of je doet een paar cursussen, maakt het gezellig en na een paar jaar ben je ervan overtuigd dat je er goed genoeg in bent om je op informele manier, op een personeelsfeestje of bruiloft, tussen de hossende massa te bewegen zonder je opgelaten te voelen. Het andere uiterste bestaat uit een selecte groep wedstrijddansers.

Jongens en meiden gemiddeld tussen 15 jaar en 35 jaar, die veel en vaak in de dansschool aanwezig te zijn en getraind worden door professionals. Wanneer zij eenmaal de eerste gewonnen beker of medaille in ontvangst genomen hebben kan je ervan uitgaan dat zij zich nog fanatieker in de trainingen zullen storten.

Een danswedstrijd bestaat uit twee verschillende dansstijlen. De ballroomdansen zijn de klassieke dansen, zoals bij iedereen bekend van de openingsdans die het bruidspaar maakt tijdens het feest. De ballroomdansen zijn de quickstep, tango, slow foxtrot, Weense wals en Engelse wals. Wedstrijddanseressen die meedoen aan de ballroomdansen kan je herkennen aan een strakke danshouding en een mooie lange jurk, soms met aan de onderkant van de rok een mooie boa van veren. De kleding van de ballroomdansers is erop gericht om op de dansvloer een mooi zwierend paar te zijn waarbij de rok het paar volgt en nog net een beetje meer flair geeft. Dit in tegenstelling tot de andere dansstijl, te weten de Latijns Amerikaanse dansen. Latijns Amerikaanse dansers laten op de vloer een chachacha, rumba, paso double, samba of jive zien. Dansen die zich hoofdzakelijk kenmerken door snelle passen. Het danspaar speelt meer met elkaar en houdt geen danshouding aan zoals ballroomdansers dat wel doen. De dames van deze dansstijl dragen in tegenstelling tot ballroomdansers juist uitdagende kleding, vaak kort en sexy.