Mindfulness
Letterlijk vertaald betekent mindfulness “opmerkzaamheid”, mindfulness is een vorm van meditatie en yoga, het is een manier van leven. Mindfulness is al eeuwen onderdeel van de leefwijze van Boeddhisten en is de laatste jaren ook een wetenschappelijk onderbouwde, veelbelovende stroming binnen de psychotherapie. Binnen organisaties en bedrijven en in de gezondheidszorg worden steeds meer toepassingen van mindfulness gebruikt.
Mindfulness is je bewust zijn van wat er gebeurt, hier en nu, zonder daar over te oordelen of het te willen veranderen. Het is een concentratie op het nu en het accepteren van de gewaarwordingen zo als ze zijn.
Wie aandachtig leeft, heeft meer oog voor het kleine geluk, de fluitende vogel op een stille ochtend, de eerste lentezon op de huid, de geur van pas gemaaid gras. Drinkt bewust een kopje thee, voelt de warmte van het kopje, ruikt de geur en proeft de smaak van de thee. De ervaringen worden daardoor levendiger en intenser en er wordt meer uit gehaald.
Mindfulness vind zijn wortels in oude boeddhistische meditatietechnieken en in het begin was er veel twijfel of dat wel thuis hoort in wetenschappelijke psychologie, maar er komt steeds meer bewijs dat het werkt. In 1979 werd door Jon Kabat – Zinn, een microbioloog, een experiment opgezet. Uitbehandelde patiënten, die moesten leren leven met hun klachten, kregen door aandachtsgerichte meditatie meer grip op hun pijn, hun verdriet en hun zorgen over de toekomst. Door zijn programma: Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) namen de fysieke klachten van patiënten af en ook geestelijk voelden ze zich beter. In het Nederlands noemen we het ook wel aandachtstraining en tegenwoordig gebruiken therapeuten het ter bestrijding van piekeren, depressie of burn-out.
Verschillende onderzoeken laten zien dat het ook positieve effecten heeft bij mensen met chronische pijn, hartklachten, maagdarmproblemen, angststoornissen en slaapproblemen. De effecten houden aan op de lange termijn en verbeteren de kwaliteit van leven.
Mindfulness leert mensen om er echt te zijn bij wat ze doen, voelen en ervaren. Dat heeft een aantal positieve gevolgen. Er blijft bijvoorbeeld minder ruimte over voor piekeren, stress of angst. Gedachten malen soms maar door, zonder dat er een oplossing komt, door te concentreren op het nu, wordt de gedachtestroom onderbroken en hebben de hersenen iets anders te doen.
Er zijn twee vormen van mindfulness beoefening. Bij formele beoefening wordt de tijd en de ruimte genomen om specifieke oefeningen te doen, zoals bijv. zitmeditatie, de bodyscan of loopmeditatie. Bij niet formele beoefening worden de technieken toegepast in het dagelijks leven. Er is aandacht voor alles wat wordt gedaan, gedacht en gevoeld. Vaak worden er ankers gemaakt in de dag, vaste punten, waarbij de aandacht en rust worden gezocht, bijv. elke ochtend bij het opstaan, de rit naar het werk enz. Zo wordt mindfulness steeds meer een onderdeel van je dagelijks leven en wordt een levenshouding.